Blog

Atak mrozu to także atak smogu – jak się bronić?

Prawie za każdym razem, gdy nad zimową Polskę nadciąga fala mrozów, w całym kraju pojawiają się ostrzeżenia i alarmy smogowe. Dlaczego te dwie rzeczy są ze sobą powiązane? I jak chronić siebie oraz swoją rodzinę?

W naszym klimacie to normalne, że gdy temperatura w zimie spada poniżej zera, ludzie poszukują sposobów, aby się dogrzewać. W blokach i w centrach miast, gdzie dociera ciepło z miejskiej sieci, rozwiązanie jest stosunkowo proste – wystarczy odkręcić zawór w kaloryferze. Dzięki inwestycjom ekologicznym, większość elektrociepłowni już dawno spełnia rygorystyczne normy ochrony środowiska, więc płynące rurami ciepło jest dla niego nieszkodliwe. Problem zaczyna się na rozległych przedmieściach, na wsiach i w mniejszych miejscowościach, gdzie dominuje budownictwo jednorodzinne i każdy dogrzewa się tym, co ma akurat pod ręką. Wystarczy, że temperatura spada poniżej zera, a całe połacie Polski spowija gęsty kołnierz: smog – koktajl pełen zabójczych składników takich jak pyły zawieszone PM2,5 oraz PM10 czy benzo(a)piren. W takich okolicznościach każdy atak mrozu to także atak smogu. To główny problem z tzw. niską emisją, czyli dymem walącym z kominów, który natychmiast atakuje sąsiednie posesje.

Smog podczas mrozów – przyczyny

A przecież zima to nie tylko nasza „specjalność” – dotyka mieszkańców Niemiec, Danii, Skandynawii. Dlaczego więc to właśnie u nas znajduje się 33 z 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w Unii Europejskiej, a co roku na powikłania wywołane smogiem umiera około 50 tys. Polaków. Przyczyn jest sporo:

czarny dym z komina, smog w Polsce

  • Fatalne paliwo, którym ogrzewane są domy – Gaz ziemny, paliwo relatywnie bezpieczne dla otoczenia, jest również dość drogim rozwiązaniem jeśli chodzi o ogrzewanie domu jednorodzinnego. Z oszczędności, a także z powodu luźnych przepisów (które do tego nie są przestrzegane), w Polsce ogrzewa się domy śmieciami, plastikiem, a także węglem i koksem niskiej jakości (np. miałem). W wielu krajach Europy grożą za to ogromne mandaty.
  • Niesprawne, stare piece i kotły w domach – nawet drewno czy olej opałowy nie są obojętne dla środowiska, ale ich wpływ można zmniejszyć, wykorzystując nowoczesne piece. Te są jednak drogie – tymczasem stan instalacji w wielu polskich gospodarstwach domowych jest dramatyczny. Niektóre samorządy, przerażone regularnymi atakami smogu, rozpoczęły akcję dofinansowania wymiany pieców. To jednak programy obliczone na wiele lat. A toksyczne powietrze zabija już teraz.
  • Naturalne warunki geograficzne – kotliny i niecki sprzyjają gromadzeniu się pyłów pochodzących z kominów. Stąd regularne alarmy smogowe w Krakowie, okolicach Zakopanego i Żywca, w położonych w zagłębieniach terenu miejscowościach w Kieleckiem. Ale nawet modne, kuracyjne miejscowości w okolicach dużych miast nie są bezpieczne (np. pod Warszawą regularne problemy ma uzdrowiskowy Otwock). Po pierwsze – są gęsto zabudowane. Po drugie – las stanowi naturalną barierę dla smogu, który zalega między posesjami.
  • Nie pomaga też pogoda – w zimowe miesiące silny mróz pojawia się w Polsce równocześnie z wyżowym powietrzem znad Arktyki lub Syberii. Niskiej temperaturze towarzyszy brak wiatru, zaś ciśnienie powoduje, że zanieczyszczenia opadają i gromadzą się przy powierzchni ziemi.

Atak smogu podczas mrozu – jak się bronić?

Mapka jakości powietrza w Europie

Jeśli spojrzycie na mapę jakości powietrza w Europie, prowadzoną przez Unijną Agencję do Spraw Jakości Powietrza, musicie powiedzieć sobie prosto w oczy – smog z nami jest i co najmniej przez kilka (kilkanaście?) lat jeszcze tu pozostanie. Dlatego, jeśli w telewizji słyszycie o fali mrozów, nadciągających nad Polskę, przygotujcie się również na falę znacznie zanieczyszczonego powietrza. Jak się wtedy bronić:

  • Ogranicz wychodzenie z domu – zorientuj się, kiedy powietrze w Twojej okolicy staje się szczególnie niezdrowe. Może rano i wieczorem, gdy sąsiedzi palą w piecach? Zatem w ciągu dnia, gdy siedzą w pracy, warto przewietrzyć dom. Ta wiedza przyda się także, jeśli planujesz z dziećmi pobyt na „świeżym” powietrzu.
  • Zwróć uwagę na ruch uliczny – to drugi, po ogrzewaniu domów, najgorszy generator smogu w polskich miastach. Na spacerach unikaj ruchliwych ulic, godzin szczytu, nie wietrz również wtedy mieszkania.
  • Załóż maskę – jeśli wychodzisz na zewnątrz, gdy powietrze jest zanieczyszczone, skorzystaj ze sprawdzonych innowacyjnych masek Cambridge – wygodnych, skutecznych, w modnych wzorach i kolorach, oznaczonych znaczkiem CE (a więc – spełniających rygorystyczne unijne normy zgodności i bezpieczeństwa). Zobacz jak wybrać maskę dla siebie. Do samochodu lub wózka dziecięcego polecamy przenośny, błyskawiczny oczyszczacz powietrza WYND 
  • Odpowiednia dieta – według ustaleń naukowców z Uniwersytetu w Pittsburghu, przed skutkami wdychania zanieczyszczonego powietrza częściowo uchroni nas odpowiednia dieta, bogata w kwasy omega-3 (ryby i olej rybny, orzechy, migdały, nasiona lnu i pestki dyni), witaminy B6 (kasza gryczana, papryka) i B12 (mięso, ryby, mleko, jajka, sery), witaminę C oraz witaminę E. Sporo zawierają ich surowe brokuły, brukselka i kapusta. Polecamy zatem do sałatek!
  • Posadź rośliny – już 30 lat temu NASA opracowała listę roślin, które najskuteczniej oczyszczają powietrze (znajdziesz ją w tym poradniku). Warto też rozważyć zakup specjalnej doniczki antysmogowej, która pomaga roślinie efektywnie pracować jako ekologiczny – i cieszący oko – oczyszczacz.
  • Wezwij Straż Miejską – jeżeli zadymia cię sąsiad, a do tego masz podejrzenie, że dogrzewa się paląc śmieci, masz prawo po swojej stronie. Możesz zgłosić sprawę do Straży Miejskiej, która powinna interweniować. Trucie innych jest sprzeczne z przepisami, a służby miejskie coraz częściej rozumieją problem smogu i chętniej mu przeciwdziałają.

 

A jakie są Wasze sprawdzone sposoby na walkę ze smogiem? Wpisujcie w komentarzach.

Komentarze

Dodaj komentarz